educare.nl

Dwangbuis of veilige kaders

Structuur: de ene persoon rilt ervan, de ander voelt er zich goed bij. Door te komen tot een structuur waar je als ouders achterstaat en die past bij je gezin zal er meer veiligheid, duidelijkheid en balans zijn.

Eén van onze grootste plichten als opvoeders is kinderen veiligheid bieden. Dit kunnen we onder andere doen door het bieden van structuur en door het stellen van grenzen. Kijk maar eens naar een jong kind: een slaap- of eetritueel geeft het kind duidelijkheid maar ook veiligheid en rust. Het weet precies wat het kan verwachten...

Hoe beleef jij structuur?

Om structuur te kunnen bieden, is het belangrijk dat je je bewust wordt hoe je hier tegen aankijkt en wat voor gevoel structuur bij je oproept. Dat kan je helpen duidelijke afspraken met je collega's of je partner te maken.

Mijn man en ik hebben allebei zeer uiteenlopende ervaringen bij dit woord. Ikzelf ben van nature vrij gestructureerd en heb daar ook veel behoefte aan. Structuur geeft mij rust, duidelijkheid en veiligheid. Voor mijn partner voelt dit heel anders. Voor hem staat structuur gelijk aan moeten doen wat de ander zegt!

De kans is dan ook groot dat wanneer wij ons niet bewust zijn van onze verschillende behoefte aan structuur, we een onduidelijke boodschap afgeven aan ons kind. Het gevolg kan zijn, dat er door deze onduidelijkheid, geen veiligheid voor ons kind is en dat staat haaks op onze gedachte dat we het bieden van veiligheid als één van onze grootste plichten zien.

Dit heeft ertoe geleid ons gezin eens onder de loep te nemen en te kijken waar onze behoeften liggen. We hadden twee vragen: 'Kunnen we op één lijn komen?' en 'Wat willen we veranderen?'

Eisen, regels & afspraken

Van eisen spreek je wanneer je de ander vertelt wat die moet doen en je geen tegenspraak duldt. Ouders zijn de baas van het gezin. Ze zijn verantwoordelijk voor zichzelf en hun kinderen. Ze hebben vanuit hun leiderschapsrol de taak hun macht te nemen.

De vraag die hierop volgt is: hoe gebruikje die macht of hoe wend je die aan? Wanneer je voornamelijk eisen stelt, ontneem je een kind zijn eigen verantwoordelijkheid, assertiviteit en groei. Vroeg of laat komt er verzet. In het taalgebruik kun je de volgende woorden horen als iemand eisen stelt: “Je gaat nu!”, "Doe dit!”, “Doe dat!”…

Van regels spreek je, wanneer die door één of meerdere mensen zijn bepaald voor een groep of leden van het gezin. De anderen hebben dus geen inspraak.

Regels zijn noodzakelijk voor kinderen, mits ze zinnig zijn, er niet teveel regels zijn, wanneer de regels met de kinderen zijn besproken, en ze er spelenderwijs mee zijn opgegroeid.

Ook bij regels hebben ouders macht, maar ze gaan daar op een heel andere wijze mee om. Huisregels fungeren als kaders waarbinnen kinderen zich vrij kunnen bewegen. Het gevolg is, dat er duidelijkheid is en dat kinderen niet worden geremd in hun ontwikkeling.

Als ouders heb je ook de taak zelf de regels na te leven. Goede regels hebben als basis een set van kernwaarden/deugden, van waaruit het gehele zin leeft en waar de kinderen ook de ouders op aan kunnen spreken.

Van afspraken spreek je wanneer alle betrokkenen mee hebben kunnen denken over de mogelijkheden en wanneer iedereen het met de uiteindelijke beslissing eens is.

In ieder gezin zijn er afspraken. Een afspraak wordt gemaakt met wederzijds goedvinden. Iedereen staat er dus achter. De reden om afspraken na te komen, kan voor ieder gezinslid anders zijn. Het gaat als het ware om de interne motivatie waarmee iemand zich aan de afspraken conformeert.

De interne motivatie: waarom doe je iets, kan voortkomen uit een behoefte. De behoefte van ouders en kinderen en van andere opvoedenende volwassenen hoeft niet hetzelfde te zijn. Het kan zelfs per moment verschillen.

We merken dat het naar elkaar uitspreken hoe ieder van ons structuur ziet, meer begrip geeft. Zowel in denkwijze als behoefte. We kunnen nu eenvoudiger afspraken maken. We spreken erover en helpen elkaar. Op deze manier proberen wij onze zoon een goede basis van veiligheid en duidelijkheid mee te geven, waarin hij  kan ervaren dat zijn ouders ook lerende zijn.

• Neem je gezin of groep eens onder de loep. Zijn er punten die je graag zou willen veranderen? Deel met je partner of je collega's waarom structuur voor jou belangrijk is. Welke behoefte ligt erachter?
  
  
• Wees eerlijk naar jezelf en elkaar. Kijk eens hoe je omgaat met eisen, regels en afspraken.
  
  
• Stel niet meer dan 5 huisregels op. Een aantal andere belangrijke punten zijn:
  
1. De regels moeten zin hebben.
2. Zorg dat je als ouders achter de regels staat.
3. De regels worden op dezelfde manier geïnterpreteerd.
4. Beide ouders zijn consequent in het naleven ervan.
5. Deel de regels met de kinderen
• Heb regelmatig familieoverleg. Hierin kunnen zowel de opvoeders als de kinderen punten aandragen. In goed overleg worden er afspraken gemaakt. Het grote voordeel van afspraken is dat je er samen op terug kunt komen wanneer ze niet werken.

Hoe kom je tot afspraken?

Neem er de tijd voor. Zeg wat jouw zorgen zijn. Vraag wat de behoefte van de ander is. Nodig uit tot een compromis. Het is het beste als het kind zelf kan nadenken over een oplossing die voor iedereen acceptabel is.

Voorbeeld:

Ouder: We zien dat je 's avonds rond 20.45 uur moe bent en we zijn bezorgd dat je niet bent uitgerust en dat dit effect zal hebben op je humeur en je schoolresultaten. Hoe denk jij erover?
Kind: "Ik wil nog zo graag lezen voor ik ga slapen.”
Ouders: “Heb je zelf over een oplossing nagedacht?”
Kind: "Ik kan rond 20.40 uur naar bed gaan, dan kan ik nog even lezen."

Dit kan een oplossing zijn waarbij ouders en kind tevreden zijn en waarbij er aandacht is geweest voor ieders behoefte.

Afspraak is afspraak

Anne Mijke en Will houden met hun kinderen maandelijks een familieoverleg. Eén van de kinderen, Bas, wilde eens niet mee doen en ging vervelend zitten doen. Anne Mijke zegt waar zij behoefte aan heeft: “Prima dat je niet mee doet maar ik wil wel doorgaan met het overleg en ik zou het fijn vinden als je iets ging doen waardoor je ons niet stoort”.

Bas ging, en liet de anderen met rust. Hij wilde immers niet meedoen! Het overleg was een afspraak, geen regel. Hij was vrij om niet mee te doen.

De anderen gingen door en zonder Bas werd er een afspraak over de komende vakantie gemaakt. Bas was uiteindelijk zo nieuwsgierig dat hij terug kwam om toch mee te doen.

Kinderen moeten het onderscheid tussen regels en afspraken leren. Door hen te laten experimenteren kun je hen helpen het onderscheid goed te begrijpen.

Zo mocht Berno (7) zelf weten wat hij van zijn zakgeld kocht. "Ook een pistool?", wetende dat zijn moeder niet van schiettuig hield. "Afspraak is afspraak", zei zijn moeder. Het klappertjespistool werd na enkele weken sparen gekocht. De lol was er snel af, maar Berno wist dat zijn moeder betrouwbaar was.

Veiligheid, rust en balans

Ik nodig je van harte uit je eigen gezin, kinderopvang of school eens onder de loep te nemen. Wat betekent structuur voor ieder van jullie? Is er veiligheid, rust en balans? Of zijn er zoveel regels dat je door de bomen het bos niet meer ziet?

Mijn wens is dat iedereen een eigen structuur opzet waar alle betrokken opvoeders achter staan, een structuur die past bij je gezin of het pedagogische klimaat van de instelling waar je werkt, waardoor iedereen meer veiligheid, duidelijkheid en balans ervaart.

Meer lezen:
Opgroeien in vertrouwen van Justine Mol
Deugdenboek van Linda Kavelin Popov
Geef me de 5 van Colette de Bruin

Meer info :
www.innertouch.nl

TrackBack URI for this entry

Commentaar (0)

RSS feed Comments

Naam

Website

Titel

Commentaar

Schrijf de volgende tekens

Geef commentaar